در دنیای امروز، هوش مصنوعی دیگر تنها یک ابزار ساده نیست. میلیونها نفر با چتباتها و رباتها روابط دوستانه و صمیمی برقرار کرده و از این تعاملات لذت میبرند. این تجربه مرزهای بین دوستی واقعی و تعاملات برنامهریزیشده را کمرنگ کرده و سوالات جدیدی درباره آینده روابط انسانی مطرح کرده است.
عشق و صمیمیت در دنیای دیجیتال
عشق و صمیمیت همواره موضوعاتی فراتر از روابط انسانی بودهاند. پرندگان برای جفتگیری در فصل خاصی با یکدیگر میمانند و بچهها به عروسکهای خود احساساتی واقعی دارند. اما هیچکس برای روزی که میلیونها نفر به همراهان دیجیتالی خود شببهخیر بگویند، آماده نبود.
در پلتفرمهای هوش مصنوعی، کاربران با همراهانی مواجه میشوند که همیشه در دسترس هستند و در لحظات تنهایی، وفاداری و توجه را ارائه میدهند.
تجربههای دیجیتال و تأثیرات اجتماعی
شبکههای اجتماعی مانند فیسبوک و اینستاگرام نیز به تدریج شخصیتهای هوش مصنوعی را به فیدهای کاربران اضافه کردهاند. مارک زاکربرگ در یک پادکست به آیندهای اشاره کرد که در آن «دوستان مبتنی بر هوش مصنوعی» نیازهای عاطفی میلیونها نفر را برآورده میکنند. آنچه روزی تنها یک سرگرمی به نظر میرسید، اکنون به عنوان گام بعدی در تکامل ارتباط اجتماعی دیده میشود.
آزمون تورینگ و چتباتها
آزمایش فکری آلن تورینگ در میانه قرن بیستم این سؤال را مطرح کرد که آیا یک کامپیوتر میتواند انسان را فریب دهد و او را متقاعد کند که در حال گفتگو با یک انسان واقعی است؟ چتباتهای امروزی دیگر تنها به تقلید از دستور زبان بسنده نمیکنند؛ آنها میتوانند احساسات و تجربیات کاربران را به خاطر بسپارند و به آنها پاسخ دهند.
پیامدهای وابستگی به هوش مصنوعی
میرا مراتی، مدیر ارشد فناوری سابق OpenAI، درباره پیامدهای این تعاملات هشدار میدهد. او بیان میکند که ممکن است این روابط به شدت اعتیادآور باشند و کاربران به آنها وابسته شوند.
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، نیز به تازگی شخصیت صوتی جدیدی را معرفی کرده که شباهت زیادی به شخصیت فیلم «او» دارد. این نشاندهنده پیشرفتهای روزافزون در زمینه هوش مصنوعی و تأثیرات آن بر روابط انسانی است.
چالشهای صمیمیت مصنوعی
مارک تراورس، روانشناس، به پژوهشی اشاره میکند که نظریه سهضلعی رابرت استرنبرگ را به روابط انسان و هوش مصنوعی تعمیم میدهد. او معتقد است که چتباتها میتوانند حس صمیمیت و اعتماد را در کاربران ایجاد کنند، اما این روابط فاقد عناصر انسانی مانند آسیبپذیری و نوسان هستند.
نتیجهگیری
در نهایت، سوال اصلی این است که آیا ماشینها واقعاً میتوانند صمیمیت را درک کنند یا تنها آن را شبیهسازی میکنند؟ این موضوع نه تنها درباره هوش مصنوعی، بلکه درباره خود ما نیز است. آیا ما به دنبال روابطی هستیم که در آن سختیها را پشت سر بگذاریم و در کنار هم رشد کنیم، یا ترجیح میدهیم در کنار توهمی برنامهریزیشده زندگی کنیم؟
